تدوین پیش‌نویس دستورالعمل راهبری و مدیریت مسئولیت اجتماعی در حوزه محیط زیست

دانستنی اقتصاد-سیدرضا جمشیدی: سازمان حفاظت محیط زیست در حال تدوین چارچوبی جدید برای راهبری و مدیریت مسئولیت اجتماعی محیط‌زیستی است.
سازمان حفاظت محیط زیست، پیش‌نویس «دستورالعمل راهبری و مدیریت مسئولیت اجتماعی در حوزه محیط زیست» را تدوین کرده است؛ دستورالعملی که در صورت تصویب و ابلاغ، می‌تواند چارچوب تازه‌ای برای ساماندهی، سیاستگذاری، نظارت و توسعه فعالیت‌های مسئولیت اجتماعی با محوریت محیط زیست در کشور ایجاد کند.
بر اساس متن پیش‌نویس، این دستورالعمل با هدف ایجاد یک چارچوب «یکپارچه، شفاف، پاسخگو و نظام‌مند» برای مدیریت مسئولیت اجتماعی در حوزه محیط زیست تهیه شده و موضوعاتی همچون تعیین اولویت‌های محیط‌زیستی، جلب مشارکت‌های مردمی، تعامل با اشخاص حقیقی و حقوقی، گزارش‌دهی، ارزیابی عملکرد و سیاست‌های تشویقی را مورد توجه قرار داده است.
در این پیش‌نویس، مسئولیت اجتماعی شرکتی در حوزه محیط زیست صرفاً به فعالیت‌های خیریه یا اقدامات پراکنده محدود نشده و به‌عنوان رویکردی متعهدانه و مسئولانه برای ایجاد و حفظ تعادل و پایداری رابطه میان انسان و محیط زیست تعریف شده است. همچنین، گزارش پایداری شرکت‌ها و سازمان‌ها قرار است با توجه به استانداردهای معتبر از جمله GRI و چارچوب ESG مورد توجه قرار گیرد.

پیشنهاد تشکیل شورای راهبری مسئولیت اجتماعی محیط زیست

یکی از مهم‌ترین محورهای این پیش‌نویس، پیشنهاد تشکیل «شورای راهبری و مدیریت مسئولیت اجتماعی در حوزه محیط زیست» است.
بر اساس متن پیشنهادی، ریاست این شورا بر عهده رئیس سازمان حفاظت محیط زیست خواهد بود و معاون آموزش و مشارکت‌های مردمی به‌عنوان نایب‌رئیس و مدیرکل مشارکت‌های مردمی و مسئولیت اجتماعی به‌عنوان دبیر شورا پیش‌بینی شده‌اند.
همچنین معاونان تخصصی سازمان، مدیرکل روابط عمومی و امور رسانه، مدیرعامل صندوق ملی محیط زیست، رئیس پژوهشکده محیط زیست و توسعه پایدار، نمایندگانی از ادارات کل استان‌ها و دو نفر از صاحب‌نظران و متخصصان حوزه مسئولیت اجتماعی نیز در ترکیب پیشنهادی شورا قرار گرفته‌اند.
در سطح استان‌ها نیز تشکیل کارگروه متناظر با شورای ستادی، به ریاست مدیرکل حفاظت محیط زیست استان و با حضور مدیران و کارشناسان مرتبط و تعدادی از صاحب‌نظران، استادان دانشگاه و فعالان محیط زیست پیش‌بینی شده است.

از تعیین اولویت‌های محیط زیستی تا گزارش‌های پایداری

بر اساس پیش‌نویس، شورای پیشنهادی وظایف متعددی بر عهده خواهد داشت که از جمله آنها می‌توان به تدوین و انتشار فهرست مسائل محیط زیستی اولویت‌دار برای عمل به مسئولیت اجتماعی، پیشنهاد سیاست‌ها و برنامه‌های عملیاتی، بررسی طرح‌های مرتبط با مسئولیت اجتماعی شرکتی و تعیین چارچوب مالی اشاره کرد.
همچنین تدوین استاندارد ملی و تعیین چارچوب مشخص برای بررسی و تصویب گزارش‌های پایداری با استفاده از معیارهای ESG و استانداردهای بین‌المللی GRI از دیگر وظایف پیشنهادی شورا عنوان شده است.
در بخش دیگری از پیش‌نویس تأکید شده است که زمینه‌ها و مصادیق مسئولیت اجتماعی محیط‌زیستی باید با استفاده از افکارسنجی علمی و کارشناسی و با مشارکت متخصصان، کارشناسان محیط زیست، فعالان و تشکل‌های مردم‌نهاد تعیین و اولویت‌بندی شوند.

جایزه و مشوق‌های مسئولیت اجتماعی محیط زیست

طراحی و اعطای «جایزه‌ها و نشان‌های ملی مسئولیت اجتماعی محیط زیست»، برگزاری جشنواره‌های بین‌المللی، ملی و استانی، ایجاد بخش ویژه مسئولیت اجتماعی محیط زیست در سامانه جامع محیط زیست و پیگیری بهره‌مندی فعالان این حوزه از مشوق‌های مالیاتی، تخفیف‌ها و تسهیلات حمایتی، از جمله سیاست‌های تشویقی پیش‌بینی‌شده در این پیش‌نویس است.

گامی برای عبور از اقدامات پراکنده

در صورت تصویب و ابلاغ این دستورالعمل، مسئولیت اجتماعی محیط زیستی می‌تواند از فعالیت‌های پراکنده و موردی به سمت یک نظام مشخص برای سیاستگذاری، اولویت‌بندی، مشارکت، ارزیابی و گزارش‌دهی حرکت کند؛ رویکردی که در آن بنگاه‌های اقتصادی، جامعه مدنی، تشکل‌های مردم‌نهاد، مردم و دستگاه‌های دولتی، هر یک در چارچوب مشخصی در حفاظت از محیط زیست مشارکت خواهند داشت.
با این حال، باید تأکید کرد که موارد مطرح‌شده در این گزارش، بر اساس پیش‌نویس دستورالعمل است و تا زمان تصویب و ابلاغ رسمی، نمی‌توان مفاد آن را به‌عنوان مقررات یا سیاست‌های قطعی سازمان حفاظت محیط زیست تلقی کرد. در متن موجود نیز محل تصویب و ابلاغ دستورالعمل هنوز خالی گذاشته شده است.

#سیدرضا_جمشیدی #محیط_زیست #محیط‌زیست